Azoospermia – przyczyny, badania, leczenie, szanse na zajście w ciążę

Ocena: 4/5 Głosów: 16
Ta treść była już przez Ciebie oceniana!

Azoospermia oznacza brak plemników w nasieniu, i stanowi częstą przyczynę niepłodności u mężczyzn. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. seminogram, czyli badanie nasienia, badania hormonalne pozwalają odróżnić azoospermię obturacyjną od nieobturacyjnej. Pierwsza z nich jest odwracalna i umożliwia zajście w ciążę. Leczenie jest najczęściej operacyjne.

Fotolia

Azoospermia – co to jest? 

 

Azoospermia jest to stan, w którym po dwukrotnym badaniu stwierdza się brak plemników w nasieniu (ejakulacie) po odwirowaniu przez 15 minut. Jest jedną z przyczyn niepłodności u mężczyzn. Azoospermii nie należy mylić z aspermią, która oznacza całkowity brak ejakulatu.

Czynnik męski jest odpowiedzialny za problemy z zajściem w ciążę u 20 proc. par, zaś w połączeniu z innymi przyczynami, u następnych 30–40 proc.

  

Azoospermia – przyczyny braku plemników w nasieniu

 

Azoospermia może być spowodowana czynnikami możliwymi do określenia i odwracalnymi oraz niemożliwymi do zidentyfikowania – nieodwracalnymi. W sytuacji, kiedy nie można ustalić jednoznacznie przyczyny mówi się o azoospermii idiopatycznej. Rozróżnia się azoospermią obturacyjną i nieobturacyjną (sekrecyjną).

Azoospermia obstrukcyjna jest spowodowana niedrożnością w drogach wyprowadzających plemniki od jądra do cewki moczowej. Wśród przyczyn wyróżnia się jatrogenne następstwa zabiegów na nasieniowodach lub najądrzach, wady genetyczne lub zapalenie narządów męskiego układu moczowo-płciowego.

Częściej występująca azoospermia nieobturacyjna jest zaś spowodowana pierwotnym bądź wtórym uszkodzeniem czynności jąder. W tym przypadku przyczyny braku plemników w nasieniu dzieli się w zależności od miejsca występowania zaburzenia na: przedjądrowe oraz jądrowe. Niezależnie od tego rozróżnia się czynniki genetyczne i nabyte.

  

Azoospermia – jakie badania zrobić? 

 

Diagnostyką i leczeniem niepłodności męskiej zajmują się lekarze androlodzy i to właśnie do nich powinniśmy kierować swe kroki po stwierdzeniu takiego problemu. Andrologią często zajmują się ginekolodzy, urolodzy, interniści oraz endokrynolodzy. Androlog dokonuje oceny mężczyzny pod kątem stwierdzenia męskiego czynnika niepłodności, która obejmuje:

  • wywiad,
  • badanie przedmiotowe,
  • dwie analizy nasienia przeprowadzone z zachowaniem miesięcznego odstępu,
  • badania dodatkowe.

Dobrze przeprowadzony wywiad pozwala uzyskać odpowiedzi na temat czasu trwania związku, czasu starania o dziecko, przebytych chorób w dzieciństwie i obecnie, ewentualnej obecności chorób przenoszonych drogą płciowych, przebytych operacji oraz ekspozycji gonad na czynniki toksyczne.

Następnym krokiem zmierzającej do ustalenia przyczyny braku plemników jest badanie przedmiotowe męskiego narządu płciowego oraz jąder z oceną ich wielkości i konsystencji.

Badanie nasienia (seminogram) powinna mieć miejsce po kilkudniowej abstynencji seksualnej. Próbka nasienia zostaje poddana badaniu w ciągu godziny od uzyskania. Ocenia się ilość plemników, ich ruchliwość, morfologię.

  

Badania hormonalne w rozpoznaniu azoospermii

 

Wśród dodatkowych badań wykonuje się badania ultrasonograficzne oraz ocenę endokrynologiczną. Azoospermię obturacyjną od nieobturacyjnej pozwalają odróżnić wyniki badań hormonalnych.

W azoospermii obturacyjnej stwierdza się prawidłowe wartości hormonów folikulotropowego (FSH), luteinizującego (LH), testosteronu oraz inhibiny B. W przypadku stwierdzenia azoospermii nieobturacyjnej badania wskazują na wysokie FSH i LH oraz obniżone wartości inhibiny B we krwi. Im wyższe są stężenia FSH, tym mniejsza jest szansa na obecność plemników w nasieniu.

  

Jak leczy się azoospermię – operacja, farmakologicznie, hormonalnie?

 

Postawienie odpowiedniej diagnozy odnośnie czynnika wywołującego azoospermię pozwoli na wdrożenie prawidłowego leczenia. W przypadku azoospermii spowodowanej niedrożnością przewodów wyprowadzających główną metodą leczenia jest operacja. Polega ona na mikrochirurgicznej rekonstrukcji przewodów wyprowadzających plemniki. Podczas takiej operacji możliwie jest pobranie zdrowych plemników do zapłodnienia in vitro, na wypadek, gdyby zabieg okazał się nieskuteczny.

Choć pojawiają się doniesienia o możliwości leczenia hormonalnego azoospermii, obecnie nie jest to powszechnie stosowana metoda. Wciąż jest za mało danych, które świadczą o skuteczności tego rodzaju terapii.

Farmakologiczne leczenie azoospermii jest możliwe tylko w niewielkim odsetku przypadków postaci nieobturacyjnej, spowodowanej hipogonadyzmem hipogonadotropowym. W pozostałych przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne bądź pobranie plemników celem przeprowadzenia zapłodnienia pozaustrojowego.

 

Azoospermia a ciąża naturalna – czy można zajść w ciążę? 

 

Uzyskanie potomstwa w wyniku zajścia w ciążę przy azoospermii jest możliwe tylko, wówczas gdy mamy do czynienia z azoospermią obturacyjną. Jest ona spowodowana przyczynami odwracalnymi, dlatego po wyleczeniu szanse na zajście w „ciążę naturalną” jak najbardziej istnieją. 

Niepłodność może być spowodowana czynnikiem kobiecym oraz męskim. Wśród mężczyzn najczęściej jest to oligospermia (obniżona zawartość plemników nasieniu) oraz azoospermia. Część przypadków stanowią sytuacje spowodowane czynnikami odwracalnymi, część niestety nie. Proces diagnostyczny często jest trudny, ale odpowiednio szybkie postawienie diagnozy pozwala na uzyskanie własnego potomstwa.

 

Bibliografia:

  • https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/013/026/original/59-88.pdf?1472203501
  • Postępy Andrologii Online: http://postepyandrologii.pl/pdf/A.Ceglowska.i.J.Slowikowska-Hilczer_04.2017.pdf
Tematy: azoospermia, azoospermia leczenie, azoospermia a FSH, azoospermia a ciąża, brak plemników

Komentarze