Wymaz z gardła i nosa

Agnieszka Strzembosz, laryngolog, odpowiada na pytania dotyczące wymazu z gardła i nosa: Jak wygląda pobieranie wymazu z gardła? Wymaz z gardła pobiera się w gabinecie lekarskim. Może to zrobić laryngolog albo sprawny lekarz rodzinny. Używa specjalnie do tego celu wyprodukowanego zestawu, którego częścią jest m.in. długi patyk przypominający patyczek kosmetyczny. Najpierw lekarz szpatułką uciska język, żeby dostać się patyczkiem np. do migdałka (czasem wymaz jest pobierany z migdałka a czasem z tylnej ściany gardła). Zbiera patyczkiem śluz i umieszcza patyczek w podłożu transportowym. Tak przygotowany zestaw przesyła do badania laboratoryjnego. W laboratorium próbka jest przenoszona na podłoże diagnostyczne, które służy do identyfikacji patogenu. W przypadku wykrycia jakiejś bakterii ocenia się jej antybiotykoodporność, czyli określa na jakie antybiotyki jest wrażliwa. Dzięki temu wiadomo, jakie antybiotyki można u pacjenta zastosować, a na jakie bakteria ewentualnie jest odporna. Jak wygląda pobieranie wymazu z nosa? Pobieranie wymazu z nosa jest sprawą dość kontrowersyjną, ponieważ włożenie do nosa zwykłego patyczka, jaki jest dostępny w gabinetach lekarskich, nie zawsze prowadzi do uzyskania wiarygodnego wyniku. Wkładając patyczek do nosa, zbieramy bowiem także te bakterie, które znajdują się w przedsionku nosa, czyli w tym rejonie, który każdy z nas może zobaczyć, patrząc w lustro. Żeby uzyskać wiarygodny materiał diagnostyczny, należałoby wykonać punkcję zatok. Jest to jednak zabieg inwazyjny i rzadko wykonywany. Uważa się, że metodą, która może pomóc określić, jaki czynnik bakteryjny wywołał np. ostre zapalanie zatok, jest pobranie wymazu z głębszych rejonów nosa pod kontrolą endoskopu. Pamiętajmy jednak, że aby stwierdzić ostre bakteryjne zapalenie zatok przynosowych, nie musimy robić posiewu. My lekarze wiemy, jakie bakterie najczęściej te infekcje wywołują, i stosujemy tzw. terapię empiryczną. Wiemy, jakie antybiotyki stosuje się w pierwszej kolejności, w jakim algorytmie i w jakich dawkach.  Kiedy wybrać antybiotyki pierwszego, drugiego albo trzeciego rzutu. Pobieranie wymazu z nosa w codziennej praktyce lekarskiej nie ma więc sensu. Tylko w przypadkach, kiedy mamy do czynienia z infekcją wywołaną przez bakterię, która nie reaguje na terapię empiryczną, pobieramy wymaz. Dzięki niemu możemy zidentyfikować patogen i określić, na jakie antybiotyki jest wrażliwy. Jak wygląda pobieranie wymazu z nosa pod kontrolą endoskopu? Pobranie wymazu z nosa pod kontrolą endoskopu musi być wykonane w gabinecie lekarskim. Z reguły jest przeprowadzane przez otolaryngologów i to zwykle tych, którzy specjalizują się w leczeniu chorób nosa i zatok przynosowych, chociaż oczywiście laryngolog też może taki wymaz pobrać. Najpierw znieczula błonę śluzową, czyli wstrzykuje do nosa środek znieczulający oraz obkurczający lub zmniejszający obrzęk błony śluzowej. Potem specjalnym patyczkiem do pobierania wymazu stara się dostać jak najbliżej ujścia zatok przynosowych, w okolice pod małżowiną środkową (bardzo ważną strukturą dla prawidłowego funkcjonowania nosa i zatok przynosowych). Dzięki endoskopowi lekarz może obserwować cały proces w powiększeniu i mieć nad nim kontrolę. Po pobraniu materiału przenosi patyczek na podłoże transportowe i przekazuje do laboratorium w celu wykonania posiewu. Wymaz można pobrać również w trakcie zabiegu operacyjnego. Nie zawsze jest to potrzebne, ale warto wiedzieć, że taka możliwość istnieje. Czy pobieranie wymazu z nosa jest bolesne? Włożenie czegokolwiek do nosa jest nieprzyjemne dla pacjenta. Nawet włożenie wziernika do nosa nie jest miłym elementem badania. Tym bardziej włożenie endoskopu. W związku z tym badanie endoskopowe zwykle poprzedza się znieczuleniem miejscowym czy obkurczeniem błony śluzowej nosa. Sprawdź, jak rozpoznać zapalenie zatok. (więcej)