Wszystko o astmie
Na świecie na astmę choruje ok. 10-15 proc. dzieci
Szacuje się, że na świecie na astmę choruje ok. 10-15% dzieci. Najczęstszą przyczyną choroby jest alergia, która u dzieci sięga do 90% przypadków, zaś u dorosłych potwierdza się w 50% przypadków.
Przyczyny astmy
Astma występuje rodzinnie. Dlatego jeśli jedno z rodziców ma astmę, prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u dziecka wynosi ok. 30%. Jeśli zaś oboje rodzice chorują na astmę, to prawdopodobieństwo wystąpienia astmy u dziecka wzrasta do ok. 50%.
Do alergenów najczęściej wywołujących astmę zalicza się:
- drobiny odchodów roztocza kurzu domowego, które głównie żyją w wilgotnych i ciepłych pomieszczeniach, z dużą ilością mebli tapicerowanych, dywanów, kotar
- naskórek zwierząt domowych - psy, koty; ale również mocz chomików, myszy, świnek morskich oraz upierzenie i odchody papug i kanarków
- zarodniki pleśni
- pyłki roślinne(trawy, drzewa, chwasty)
Do innych czynników wywołujących astmę zalicza się również infekcje wirusowe dróg oddechowych, wysiłek fizyczny, uczulenia na niektóre leki (np. aspiryna i niesteroidowe leki przeciwzapalne), jak również zanieczyszczenia powietrza (dymy), aerozole, domowe środki czystości, silne substancje zapachowe - perfumy.
Objawy astmy
Wszystkie wyżej wymienione alergeny powodują, że drogi oddechowe objętej chorobą osoby znajdują się w przewlekłym stanie zapalnym. Po ekspozycji dróg oddechowych na różne czynniki ryzyka dochodzi do zawężenia dróg oddechowych i ograniczenia przepływu powietrza. W związku ze skurczem oskrzeli gromadzi się duża ilość czopów śluzowych oraz wytwarza się stan zapalny.
Do najczęstszych objawów chorobowych należą:
- brak tchu
- uczucie ucisku w klatce piersiowej
- kaszel (głównie występujący w nocy lub wcześnie rano)
Astma klinicznie na ogół przebiega napadowo (choroba toczy się przez wiele lat). Po okresie dużego nasilenia w dzieciństwie, później może ustąpić. Okres remisji może być wieloletni.
Astma pojawiająca się w wieku średnim na ogół nie ustępuje całkowicie. Nieleczony proces zapalny może doprowadzić do trwałych zmian w świetle oskrzela, powodując nasiloną w różnym stopniu niewydolność oddechową.
Rozpoznanie astmy
Rozpoznanie astmy nie jest trudne, zwłaszcza gdy chory ma typowe objawy(ataki duszności wydechowej, kaszel i świsty, które występują w nocy lub nad ranem).
W takich przypadkach badania dodatkowe jedynie potwierdzają wstępne rozpoznanie. Bardzo trudno jest diagnozować dzieci. Wynika to z różnic w budowie anatomicznej drzewa oskrzelowego i miąższu płuc, w różnych grupach wiekowych, jak również z rozwoju układu immunologicznego - układ immunologiczny małych dzieci jest niedoskonały.
Astma u dzieci
Astmę u dzieci rozpatrujemy w czterech grupach wiekowych:
- niemowlęta i dzieci do 2 r. ż.
- dzieci przedszkolne (3-5 r. ż.)
- dzieci w wieku szkolnym (6-12 r. ż.)
- nastolatki
Diagnozowanie małych dzieci stwarza najwięcej problemów - zwłaszcza w dwóch pierwszych wymienionych grupach. W przypadku astmy o podłożu alergicznym zmiany w drogach oddechowych w dużej mierze zależą od wytwarzania immunoglobuliny IgE. U małych dzieci - zwłaszcza do 1 r. ż. - stężenie IgE może być na granicy wykrywalności. U dzieci nieco starszych przydatne bywają testy skórne.
Leczenie astmy
Jak do tej pory nie ma sposobu przyczynowego leczenia astmy. Astmie można jednak zapobiegać - dlatego tak ważna jest profilaktyka. Uważa się, że unikanie ekspozycji na bierne palenie tytoniu, roztocza kurzu domowego, sierść kota może uchronić niemowlęta pochodzące z rodzin z dodatnim wywiadem w kierunku astmy lub atopii przed rozwojem choroby.
U dorosłych wskazane jest unikanie ekspozycji na dym tytoniowy oraz czynniki drażniące w miejscu pracy. Leczenie astmy polega na zapobieganiu występowania objawów choroby w nocy i za dnia, zapobieganiu poważnym zaostrzeniom choroby oraz ograniczeniu leków doraźnych.
Wszystkie te działania mają za zadanie poprawić komfort życia pacjenta tak, aby umożliwić mu prowadzenie w pełni aktywnego życia zawodowego i poprawić wyniki badań czynnościowych układu oddechowego. Jest to trudne zadanie, bowiem często nie da się uniknąć kontaktu z alergenem. Można jedynie dążyć do maksymalnego ograniczenia kontaktu z substancją uczulającą.
Bardzo ważna w leczeniu astmy jest edukacja chorego. Powinien on wiedzieć, na czym polega jego choroba, jak unikać czynników wywołujących napady, jak sobie z nimi radzić i jakie stosować leki.
Astma alergiczna u dzieci
Alergie
Komentarze