15 sposobów na kłótnie w rodzeństwie
Marta Puchowska
Twoje dzieci się kłócą, czasem biją. Nie wiesz, jak reagować na przemoc między maluchami? Czy kłótnie są konieczne? Co można zrobić, by poprawić tę sytuację?
Konflikty miedzy w rodzeństwem są nieuniknione - gdy przebywa
koło siebie co najmniej dwoje dzieci, kłótnie wybuchają o tę samą
zabawkę, siedzenie na kolanach mamy, o kolejność budowania z
klocków albo o to, czyj rysunek jest ładniejszy. Dochodzi też do
zachowań bardziej agresywnych, jak kopanie, gryzienie, szczypanie,
plucie, przezywanie. Ostatecznie maluchy wołają osobę dorosłą w
celu rozsądzenia, kto miał rację, i ukarania przeciwnika.
Jakie są przyczyny kłótni i przemocy w
rodzeństwie?
Psychologowie twierdzą, że głównym powodem tarć między dziećmi w
domu jest rywalizacja o względy i miłość
rodziców. Każde dziecko chce być najważniejsze, pragnie tylko
na sobie skupiać uwagę opiekunów i być jedynym adresatem pochwał i
pieszczot. Można spotkać się także z opinią, iż kłótnie rodzeństwa
to forma zaspokajania potrzeb emocjonalnych, znajdujących później
ujście w relacjach przyjaźni z rówieśnikami. Do sytuacji
konfliktowych może dochodzić także z powodu chęci współzawodnictwa
- rywalizacja dzieci jest zjawiskiem naturalnym, bez względu na
uczucia żywione do mamy i taty. Po prostu każde dziecko chce być
górą - twierdzą specjaliści.
Co robić, jeśli bójki i kłótnie miedzy dziećmi wydają
się nieuniknione?
- Nie bądź arbitrem. To zrozumiałe, że każde
dziecko chce usłyszeć werdykt: "To jego wina, a ty miałeś rację".
Na ile to możliwe zachowaj dystans - dzieci szybciej nauczą się
same rozwiązywać trudne sytuacje między sobą.
- Nie dochodź bezpośredniej przyczyny zajścia -
zwykle konflikty są bardzo zawiłe, a każda ze stron absolutnie
pewna swojej racji. Nie daj się także wciągnąć w niekończące się
dyskusje.
- Zostaw dzieci w spokoju. Gdy nie ma zagrożenia
dla życia i zdrowia dzieci (wrzaski lub niezwykła cisza), pozwól
dzieciom się dogadać. Powiedz im, żeby pomyślały, co mogą w tej
sytuacji zrobić.
- Rozdzielaj, ale jedynie wtedy, gdy komuś
dzieje się krzywda fizyczna - oddzielenie przeciwników pozwoli im
ochłonąć z silnych emocji.
- Używaj minutnika. Jeśli punktem zapalnym jest
granie na komputerze czy play station, włącz minutnik, ustaliwszy
wcześniej, ile minut kto gra w grę. Gdy minutnik zadzwoni,
następuje zmiana gracza.
- Nie dopuszczaj do sytuacji rodzących
konflikty. Jeśli sześciolatkowi trudno jest przegrywać i
pogodzić się z porażką, nie pozwól mu codziennie rywalizować ze
starszym bratem. Kłótnia wtedy jest gwarantowana.
- Nie zmuszaj do przeprosin. Jeśli wytłumaczysz
dziecku, które gryzie, by nie robiło tego, bo gryzienie boli, jest
duża szansa, że maluch zrozumie. Jednak nie zmuszaj do przeprosin -
przepraszanie na siłę uczy dziecko, że jego uczucia nie są ważne.
Niech przeprosi później, gdy ochłonie i przemyśli swoje zachowanie.
Nawet winowajca ma prawo czuć złość i gniew.
- Nie gódź na siłę ("Przeproście się w tej
chwili!"), nie zawstydzaj ("Taki duży chłopak, a
nie umie się podzielić klockami z bratem"). Zmęczona ciągłymi
potyczkami dzieci możesz ulegać równie silnym emocjom jak twoje
dzieci. Nie obwiniaj się z tego powodu. Nie strasz dzieci powrotem
taty ("Jak tata wróci z pracy, to wam pokaże"). Nawet odwołanie się
do jego osoby może nie skutkować, a dzieciom pokażesz, że nie
panujesz nad sytuacją.
- Nie uskarżaj się głośno w obecności dzieci, że one
"stale się biją". Będą chciały sprostać twojej ocenie i
kłótniom nie będzie końca.
- Staraj się traktować każde dziecko
indywidualnie, nie mów stale do dzieci w liczbie mnogiej,
zwracaj się do nich w liczbie pojedynczej i po imieniu.
- Pomóż dzieciom chronić najważniejsze dla nich
przedmioty. Kilkulatki mają swoje skarby, ukochane kamyki,
piórka czy zabawki. Staraj się chronić te rzeczy przed
zniszczeniem.
- Kontroluj stan zdrowia dzieci. Pamiętaj, że
alergicy, dzieci zarobaczone często są rozdrażnione i szybciej
wpadają w złość. Rozpraw się z pasożytami czym prędzej i pilnuj
odpowiedniej diety. Pobudzająco działają na dzieci słodycze, a
szczególnie czekolada i sztucznie barwione cukierki, lizaki.
- Zwróć uwagę, w jakich okolicznościach wojny wybuchają
najczęściej. Jeśli dzieci kłócą się zwykle przy mamie, być
może chodzi o zwrócenie na siebie uwagi. Spróbuj poświęcić uwagę
każdemu dziecko po kolei i wszystkim razem. Poczytaj im, zadawaj
zagadki do ilustracji na poziomie dostosowanym do wiedzy i
umiejętności maluchów. Doceniaj, chwal i dużo przytulaj. Bądź
blisko.
- Pomoc terapeuty. Jeśli czujesz, że nie dajesz
sobie rady, konflikty między rodzeństwem przerastają cię, zgłoś się
psychologa lub terapeuty po pomoc. To żaden wstyd. Terapia pomoże
spojrzeć na waszą rodzinę z dystansu.
- Zadbaj o swój odpoczynek. Przebywanie non stop
z dziećmi często kłócącymi się, może powodować narastanie stresu i
frustracji u rodziców. Znajdź codziennie chwilę dla siebie i zrób
coś, co lubisz - poczytaj ulubioną książkę, idź pobiegać (sport
świetnie odstresowuje), weź aromatyczną kąpiel z olejkiem
lawendowym. Po prostu odpocznij.
Dobre strony kłótni
Choć czasem widząc zwaśnione rodzeństwo trudno w to uwierzyć,
jednak konflikty mają też dobre strony. Pomagają wypróbować nowe
zachowania, pozwalają badać granice własne i rodzeństwa (czyli
przeciwnika). Uczą wygrywać i przegrywać oraz pokazują, że z
przeciwnikiem trzeba się liczyć. Kłótnie w domu to ważne źródło
doświadczeń - w przyszłości dzieci nie raz skorzystają z nabytych w
domu umiejętności. Dlatego bardzo ważne jest umiejętne przeżywanie
sytuacji konfliktowych.
Artykuł został wydrukowany z serwisu www.mamazone.pl.