Nowoczesne programy nauczania w przedszkolu

Aby pracować metodą glotto, każde dziecko jest zaopatrzone w specjalny zestaw pomocy.

Programy te są stosowane jako uzupełniające do innych realizowanych w przedszkolu, pojawiają się w nich nowe metody nauczania i formy pracy z dziećmi.

Glottodydaktyka

Glottodydaktyka to nowa metoda przygotowująca dzieci do nauki czytania i pisania. Czas przygotowania do osiągnięcia tych dwóch umiejętności jest wydłużony - zaczyna się w przedszkolu już w grupie najmłodszej - 3-latków - po to, by czas opanowania przez dziecko pisania i czytania skrócić do minimum.

Metodę stworzył i opracował profesor Bronisław Rocławski. Stworzył on swój alfabet  złożony z 44 znaków:

i y e a o u ę ą j ł r l m n ń f w s z  ś ź  sz ż ch c dz ć dź cz dż p b t d  k g ni rz si zi h ci dzi ó

Wieloznaki są uważane za odrębne litery.

Aby pracować metodą glotto, każde dziecko jest zaopatrzone w specjalny zestaw pomocy. Podstawową pomocą w tym zestawie są klocki logo. Jest to zestaw 150 klocków umieszczonych w specjalnym pudełku. Na klockach są wszystkie 44 litery, cyfry, znaki interpunkcyjne i matematyczne. Na dole każdego klocka znajduje się zielony pasek - potocznie przez dzieci i nauczycieli nazywany "trawką". "Trawka" umożliwia dzieciom właściwe ustawienie klocka, tak by litery nie były ułożone odwrotnie.

Glottodydaktyka pozwala inaczej spojrzeć na nauczanie dzieci w wieku przedszkolnym.

Wszystkie zadania z glotto wpływają na wszechstronny rozwój dziecka.

Metoda ta umożliwia ponadto indywidualną pracę z każdym dzieckiem wg jego możliwości i umiejętności.

Metodę wprowadza się już w pracy z 3-latkami i kontynuuje aż do 6. roku życia dzieci. W tym czasie dziecko przygotowuje się stopniowo do nauki czytania i pisania.

Rocławski nie "nakazuje" nauczycielom korzystania z określonych podręczników. W ten sposób dzieci nie są zmuszane do pracy na jednym poziomie.

Praca z grupą dzieci przebiega wielopoziomowo. Kolejne etapy nauki dziecko osiąga we własnym tempie. W metodzie tej to nauczyciel podąża za dzieckiem, a nie odwrotnie.

Glottodydaktyka to kilka etapów, które są po kolei wprowadzane:

• Ćwiczenia emisyjne, oddechowe i artykulacyjne - dziecko uczy się prawidłowego oddychania, regulowania siły wydechu, usprawnia swój aparat artykulacyjny. Ćwiczenia są atrakcyjne, ponieważ stosuje się w nich pomoce takie jak piórka, piłeczki, chusteczki, świece itp.
• Porównywanie i identyfikowanie liter - dzieci uczą się tego, pracując na klockach logo. Bawią się nimi, manipulują, układają budowle, jednocześnie poznając wygląd i kształt poszczególnych liter. Dziecko uczy się, że każda litera ma 4 warianty - mała pisana i drukowana, wielka pisana i drukowana. Każdy z tych wariantów jest umieszczony na klockach.
• Synteza i analiza wyrazów - dzieci dzielą na sylaby, potem na głoski poszczególne wyrazy, poznają samogłoski, następnie spółgłoski. Nauczyciel korzysta z rozsypanek wyrazowych, pociętych na sylaby wyrazów.
• Czytanie techniką "ślizgania" - polega na łączeniu spółgłosek z samogłoskami, w ten sposób dzieci przygotowują się do nauki czytania.
• Trudności ortograficzne - poznawanie sposobów radzenia sobie z sytuacjami trudnymi ortograficznie.
• Ćwiczenia przygotowujące do nauki pisania - dzieci ćwiczą umiejętność poprawnego trzymania narzędzia do pisania, kreślenia linii bez odrywania ręki.

Dziecięca matematyka

Autorkami programu "Dziecięca matematyka" są prof. dr hab. Edyta Gruszczyk Kolczyńska i dr Ewa Zielińska.

Celem stosowanych przy jego realizacji metod jest wspomaganie rozwoju umysłowego dzieci w zakresie matematyki i przygotowanie ich do rozwiązywania zadań w okresie szkolnym.

Program składa się z następujących bloków tematycznych:

• Orientacja przestrzenna.
• Rytmy i rytmiczna organizacja czasu.
• Przyczyna i skutek. Przewidywanie następstw.
• Kształtowanie umiejętności liczenia obiektów.
• Dodawanie i odejmowanie. Rozdawanie i rozdzielanie po kilka.
• Klasyfikacja.
• Pomaganie dzieciom w uświadomieniu sobie stałej liczby elementów w zbiorze, chociaż obserwują one zmiany sugerujące, że przedmiotów jest więcej lub mniej. Równoliczność. Przybliżanie dzieciom aspektu kardynalnego liczby.
• Ustawianie po kolei, numerowanie. Przybliżanie dzieciom aspektu porządkowego liczby.
• Długość: kształtowanie umiejętności mierzenia i pomaganie dzieciom w uświadomieniu sobie stałości długości.
• Intuicje geometryczne.
• Kształtowanie odporności emocjonalnej dzieci i zdolności do wysiłku intelektualnego.
• Pomaganie dzieciom w uświadomieniu sobie stałej ilości płynów, chociaż po przelaniu wydaje się, że jest więcej lub mniej. Mierzenie ilości płynów.
• Waga i ważenie.
• Układanie i rozwiązywanie zadań z treścią. Zapisywanie czynności matematycznych w sposób dostępny dla 6-latków.

Nauczyciel, realizując poszczególne działy, przygotowuje dzieci do właściwego zrozumienia matematyki w szkole.

Kształtowanie pojęć matematycznych to proces ciągły. Autorki programu pokazują, że dokonuje się on głównie w sytuacjach z życia codziennego, naturalnych, w których biorą udział dzieci i dorośli. Głównym sposobem uczenia się matematyki jest rozwiązywanie zadań, co łączy się z pokonywaniem trudności przez dziecko. Ważne jest, by dziecko pokonywało je samodzielnie.

Klanza

Klanza to organizacja skupiająca osoby aktywne, poszukujące nowych rozwiązań, które mogą zmienić rzeczywistość edukacyjną.

Stowarzyszenie proponuje wiele metod, które z powodzeniem można stosować w przedszkolu.

Opierają się one głównie na wykorzystaniu muzyki i ruchu, prowadzeniu zabaw integracyjnych, dbaniu o relaks, dobrą atmosferę w grupie. W metodzie tej wykorzystuje się wiele prostych i łatwo dostępnych pomocy - np. dużą, okrągłą, kolorową chustę.

Nauczyciele mogą brać udział w wielu kursach i szkoleniach, podczas których poznają zabawy i metody pracy z dziećmi ułatwiające integrację i przyczyniające się do dobrej, wspólnej zabawy.