Jak skorzystać na ustawie żłobkowej

Opiekun dzienny może sprawować opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci. / fot. shutterstock

Ustawa żłobkowa weszła w życie w kwietniu 2011 r. W myśl ustawy opiekę nad najmłodszymi dziećmi mogą sprawować m.in. kluby dziecięce oraz opiekunowie dzienni.

Obie formy opieki są odpłatne - rodzice ponoszą koszty opieki i wyżywienia dzieci.

Jak działa klub dziecięcy?

Klub dziecięcy to bardziej sformalizowana działalność niż opieka sprawowana przez opiekuna dziennego. Aby założyć klubik dziecięcy, trzeba prowadzić działalność gospodarczą - kluby dziecięce podlegają takim samym rygorom prawnym jak żłobki. Mogą je prowadzić osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, np. spółki cywilne, osoby prawne (spółki z o.o.) oraz gminy. W klubiku mogą przebywać dzieci od ukończenia 1. roku życia.

Uwaga: kluby dziecięce podlegają wpisowi do rejestru klubów dziecięcych. Jest to działalność regulowana - zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Wpisu do rejestru dokonuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Klubikiem może kierować osoba, która:

• posiada co najmniej roczne doświadczenie w kierowaniu żłobkiem lub klubem dziecięcym,
• nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie,
• wypełniła obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy taki obowiązek został nałożony na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd,
• nie jest ani nie była w przeszłości pozbawiona władzy rodzicielskiej ani władza rodzicielska nie była w stosunku do niej zawieszona lub ograniczona.

Opiekunem w klubiku może być osoba, która:

• posiada kwalifikacje pielęgniarki lub położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego,
• posiada co najmniej wykształcenie średnie oraz co najmniej dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do 3 lat (jeżeli nie pracowała z dziećmi w wieku do 3 lat przez okres co najmniej 6 miesięcy bezpośrednio przed podjęciem zatrudnienia jako opiekun, zobowiązana jest w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku opiekuna odbyć 80-godzinne szkolenie w celu uaktualnienia i uzupełnienia wiedzy i umiejętności) lub:
• przed zatrudnieniem jako opiekun w żłobku lub w klubie dziecięcym odbyła 280-godzinne szkolenie, z czego co najmniej 80 godzin w formie zajęć praktycznych polegających na sprawowaniu opieki nad dzieckiem pod kierunkiem opiekuna.

Ponadto klubikowi trzeba nadać statut, który będzie określał zasady jego funkcjonowania. Ustala się w nim:

• nazwę klubu
• miejsce prowadzenia klubu
• cele i zadania klubu oraz sposób ich realizacji
• warunki przyjmowania dzieci do klubiku
• zasady ustalania opłat za pobyt i wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka w klubiku)
• regulamin organizacyjny

Kim jest opiekun dzienny?

Opiekun dzienny to osoba fizyczna zatrudniona przez gminę na podstawie umowy o świadczenie usług. Wybór dziennego opiekuna w gminie następuje w drodze otwartego konkursu ofert zorganizowanego przez gminę.

Informację o tym, kto w pobliżu twojego miejsca zamieszkania jest dziennym opiekunem, możesz uzyskać w gminie, gdyż każdy wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest zobowiązany do prowadzenia wykazu dziennych opiekunów z którymi zawarł umowę.

Opiekun dzienny może opiekować się dziećmi, które ukończyły 20. tydzień życia.

Uwaga: jeden dzienny opiekun może sprawować opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci. A jeśli ma pod opieką dziecko, które nie ukończyło 1. roku życia, dziecko niepełnosprawne lub wymagające szczególnej opieki - maksymalnie nad trojgiem dzieci.

Kto może zostać opiekunem dziennym?

Aby zostać dziennym opiekunem, trzeba spełniać takie same warunki, które obowiązują opiekunów w klubach dziecięcych. Dodatkowo, w związku z faktem, iż opieka nie jest sprawowana w sposób tak sformalizowany jak w przypadku klubu, kandydat na opiekuna musi wykazać, iż:

• posiada warunki lokalowe zapewniające bezpieczną opiekę nad dzieckiem,
• posiada tytuł prawny do tego lokalu,
• potrafi udzielić pierwszej pomocy - wymagane jest odbycie w tym zakresie szkolenia 160-godzinnego albo 40-godzinnego - uzupełniającego. Z powyższego obowiązku zwolnione są osoby, które pracowały z dziećmi w wieku do lat 3 przez okres co najmniej 12 miesięcy bezpośrednio przed podjęciem zatrudnienia jako dzienny opiekun.

Powyższe warunki mogą zostać w każdej chwili zweryfikowane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej.  

Ponadto dzienny opiekun podlega obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy sprawowaniu opieki, z tym że za zawarcie takiej umowy jest odpowiedzialny wójt, burmistrz lub prezydent miasta i to on opłaca i finansuje składki na to ubezpieczenie.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. Nr 45 poz. 235 z późń. zm)
• rozporządzenie z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych ( Dz. U. Nr 69, poz. 367)