Dziedziczenie długów

Możesz ochronić się przed spłatą odziedziczonych długów.

Po śmierci bliskiej ci osoby przechodzą na ciebie zarówno prawa, jak i obowiązki spadkodawcy. Z chwilą otwarcia spadku wierzyciele spadkodawcy mogą żądać od ciebie spłaty długów. Oczywiście przejdą na ciebie jedynie obowiązki wynikające z prawa cywilnego (nie odpowiadasz np. za mandaty lub grzywny). Nie odpowiadasz także za zobowiązania majątkowe, które są ściśle związane z osobą spadkodawcy (np. alimenty).

Krąg osób dziedziczących

Otrzymujesz spadek, jeśli ujęto cię w testamencie. Natomiast jeżeli nie ma testamentu, dziedziczysz na podstawie ustawy po:

• mężu,
• rodzicach,
• dziadkach, jeśli twoi rodzice już nie żyją,
• bezdzietnym rodzeństwie,
• dzieciach, jeśli nie masz wnucząt,

• bezdzietnym wujku lub ciotce, jeśli twoi rodzice już nie żyją.

Przyjęcie spadku-forma i jej skutki

Jeśli jesteś już w kręgu osób, które dziedziczą po spadkodawcy-dłużniku, możesz ochronić się przed spłatą tych długów. Masz możliwość zdecydować, czy przyjmiesz ten spadek, czy go odrzucisz. Żeby skutecznie uniknąć płacenia długów, musisz złożyć oświadczenie przed sądem lub notariuszem w ciągu sześciu miesięcy od chwili, gdy dowiesz się o śmierci bliskiej osoby. Jeśli natomiast chcesz przyjąć spadek mimo długów, możesz tego dokonać na dwa różne sposoby. Przyjąć spadek bez ograniczenia swojej odpowiedzialności za długi, wtedy będziesz odpowiadać całym swoim majątkiem (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności jedynie do wartości stanu czynnego spadku (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). Jednak musisz pamiętać, że decyzję w tej sprawie należy również podjąć w ciągu sześciu miesięcy od momentu, gdy dowiesz się o spadku. Termin ten jest nieprzekraczalny. Decyzję o przyjęciu spadku w wybranej formie również musisz złożyć w sądzie lub przed notariuszem.

Jeżeli złożysz oświadczenie po upływie wskazanego terminu, to tak, jakbyś go w ogóle nie złożyła i w związku z tym za długi odpowiesz całym swoim majątkiem. Jednak gdy reprezentujesz osobę prawną (np. firmę) i nie złożysz oświadczenia w terminie, przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Również jeśli dziedziczysz spadek wraz z innymi osobami i nie złożysz oświadczenia, a ktoś z pozostałych spadkobierców złoży oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, wtedy uważa się, że zarówno ty, jak i pozostali spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Do momentu przyjęcia spadku wierzyciele mogą żądać jedynie przedmiotów majątkowych, które otrzymałaś w spadku. Natomiast od momentu przyjęcia spadku wierzyciele mogą żądać spłaty z również z twojego osobistego majątku.

Przyjęcie spadku wprost-pełna odpowiedzialność

Poniesiesz pełną odpowiedzialność za długi w dwóch wypadkach: jeśli złożysz oświadczenie o przyjęciu spadku bez ograniczenia odpowiedzialności lub gdy nie złożysz odpowiedniego oświadczenia we wskazanym terminie sześciu miesięcy. W takiej sytuacji będziesz traktowana, jakbyś złożyła oświadczenie o prostym przyjęciu spadku. W takim przypadku Twoja odpowiedzialność jest nieograniczona i odpowiadasz zarówno majątkiem spadkowym, jak i całym swoim majątkiem.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza - odpowiedzialność ograniczona

Jeśli natomiast przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza (gdy złożysz oświadczenie, we wskazanym terminie lub w wyżej wymienionym wypadku), to będziesz ponosić odpowiedzialność jedynie do wartości stanu czynnego spadku. Żeby spłacić długi, będziesz musiała naruszyć swój majątek, jednak jedynie do konkretnej wartości. Jeśli przekroczysz tą sumę, zasadniczo zwalnia cię to od dalszej spłaty długów. Jednak jeśli podstępnie nie podasz przedmiotów należących do spadku lub wskażesz długi, które nie istnieją, odpada wskazane ograniczenie do konkretnej kwoty. Takie konsekwencje czekają cię tylko, jeśli będziesz działać podstępnie i dokonasz tego mimo pełnej świadomości o istnieniu przedmiotów należących do spadku lub nieistniejącego zadłużenia.

Twoim obowiązkiem w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest spłata długów wskazanych w inwentarzu i długów, o których wiesz. Jeżeli spłacisz tylko niektóre długi, nie wiedząc o tym, że istnieją jeszcze inne, będziesz musiała spłacić również te pozostałe, jednak jedynie do konkretnej wartości. Jednak w przypadku, gdy spłacisz tylko niektóre długi, wiedząc o tym, że istnieją jeszcze inne, wtedy twoja odpowiedzialność się rozszerzy do wysokości, w jakiej miałabyś obowiązek długi spłacić, gdybyś dokonała tego w odpowiedni sposób. Taka sama sytuacja będzie miała miejsce, jeśli nie będziesz wiedziała o długach z powodu swojego rażącego niedbalstwa.

Dziedziczenie wraz z innymi osobami

Jeśli współdziedziczysz razem z innymi spadkodawcami, powinniście dokonać podziału spadku. Zanim to zrobicie, będziecie ponosić za długi spadkowe solidarną odpowiedzialność. To znaczy, że wierzyciel może żądać całości lub części spłaty od wszystkich spadkobierców łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z was zwalnia z tego obowiązku pozostałych. Jednak jeśli jeden ze spadkobierców dokona spłaty długu, może żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach odpowiadających waszym udziałom w spadku. Natomiast jeśli dokonacie działu spadku, każdy z was ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości jego udziałów w spadku.