Mama i praca zawodowa
Magdalena Drab
Ciąża i macierzyństwo to wyjątkowe, intymne doświadczenie kobiety, ale także wyzwanie, trudny sprawdzian z umiejętności godzenia ze sobą dwóch całkowicie odmiennych sfer życia – rodzicielstwa i pracy zawodowej.
Przedstawione poniżej dane są wynikiem badania wykonanego
przez Millward Brown SMG/KRC na zlecenie Fundacji Św.
Mikołaja
Z brzuchem pod górkę
Kobiety obawiają się, że ciąża źle wpłynie na ich karierę
zawodową, obniży dochody, doprowadzi do utraty pracy - ponad 20%
badanych spodziewa się negatywnej reakcji pracodawcy na wiadomość o
ciąży, tyle samo odkłada z tego powodu urodzenie dziecka na
przyszłość.
Jeszcze przed zajściem w ciążę kobiety otrzymują komunikat, że
macierzyństwo stanowi zagrożenie dla ich kariery - pytania o plany
związane z ciążą w trakcie rozmów kwalifikacyjnych przytrafiły się
co piątej badanej, 4% z nich spotkało się z wymogiem podpisania
deklaracji o nie planowaniu ciąży, a 3% musiało dostarczyć
pracodawcy aktualne badania ginekologiczne. Przy tym aż 16%
pracodawców przyznaje, że kobieta w ciąży staje się gorszym
pracownikiem.
Źródłem dodatkowego stresu jest także nieprzyjemna atmosfera w
pracy, kobiety narzekają na złośliwe komentarze, sugestie
współpracowników, jakoby ciąża obniżała ich kompetencje zawodowe,
zdarzają się nawet sytuacje, że przełożeni jawnie faworyzują
mężczyzn.
Warto podkreślić, że sami pracodawcy deklarują zdecydowanie
lepszy stosunek do macierzyństwa, niż to wynika z doświadczeń
pytanych kobiet: tylko 6% potwierdza, że źle reaguje na ciążę
pracownicy, 4% przyznaje, że kobiety w ciąży nie otrzymują od nich
wsparcia, natomiast aż 56% chwali się pozytywnym stosunkiem do
macierzyństwa.
To, na czym najbardziej zależy kobietom w ciąży, to jedynie
zachowanie zawodowego status quo, czyli dotychczasowego stanowiska
i wynagrodzenia. Przyszłe matki oczekują także od pracodawców
wsparcia emocjonalnego. Tylko 10% z nich prosi o poprawę warunków
pracy, a 8% o skrócenie czasu pracy.
Macierzyński jak przerwa w pracy
Aż 75% kobiet jest zdecydowanych na powrót do pracy po urlopie
macierzyńskim. Powody, jakie wymieniają, mają charakter z jednej
strony finansowy (55%), z drugiej emocjonalny - 39% odczuwa
potrzebę kontaktu z ludźmi, dla 30% ważne jest poczucie
niezależności, jakie daje praca. Jednocześnie aż 23% spośród
ankietowanych matek obawiało się, że po urlopie macierzyńskim (lub
wychowawczym) nie będą miały dokąd wracać, 11% zaś bało się
przesunięcia na gorsze stanowisko.
Idealnym momentem na powrót do pracy jest według 24%
respondentek ukończenie przez dziecko 3. roku życia, a 18% kobiet
chciałoby rozpocząć pracę rok po porodzie. Te oczekiwania nie
pokrywają się jednak z praktyką - niemal połowa kobiet (45%)
wróciła do pracy, gdy dziecko miało pół roku lub mniej, a 23% -
zanim dziecko skończyło 4 miesiące.
16% kobiet po urodzeniu dziecka nie planuje powrotu do pracy, a
motywuje to głównie chęcią przebywania jak najdłużej z dzieckiem
(64% wszystkich odpowiedzi), poczuciem spełnienia, jakie daje
zajmowanie się domem i rodziną (30%) oraz obawami związanymi z
pogodzeniem opieki nad dzieckiem i obowiązków zawodowych (27%
ankietowanych kobiet). 9% respondentek obawia się, że w trakcie
urlopu macierzyńskiego ich miejsce pracy zostanie zajęte przez inną
osobę.
Z kolei pracodawcy nadzwyczaj często oczekują wcześniejszego
powrotu młodej mamy do pracy - co dziesiątą kobietę namawiano do
zrezygnowania z urlopu wychowawczego. Z drugiej strony 15% kobiet
spotkało się z sugestiami późniejszego powrotu do pracy
(skorzystania z urlopu wychowawczego) - głównie ze względu na
obawy, czy uda im się pogodzić obowiązki rodzicielskie z
zawodowymi.
Trudności finansowe po urodzeniu dziecka skłoniły do podjęcia
pracy 17% kobiet, które przed ciążą nie pracowały. Natomiast 23%
kobiet, które pracowały przed urlopem macierzyńskim, nie pracuje -
może to oznaczać, że mamy mają problemy z utrzymaniem pracy lub
znalezieniem nowej. Aż 42% spośród niepracujących kobiet otrzymało
wymówienie po zakończeniu urlopu macierzyńskiego.
Mama wraca do pracy
Tuż po zakończeniu urlopu macierzyńskiego do pracy wróciła co
czwarta młoda mama. 24% kobiet z własnej woli zrezygnowało z pracy,
a aż 16% zostało zwolnionych.
Kobiety wskazują na wiele czynników, które pogarszają komfort
ich pracy po urlopie: wśród najważniejszych wymieniają brak przerw
na karmienie piersią i specjalnie wydzielonych miejsc
przeznaczonych do odciągania pokarmu, przeszkadza im też mała
elastyczność pracodawcy, jeśli chodzi o możliwość regulowania czy
skracania czasu pracy. Respondentki borykają się również z
obciążeniem emocjonalnym: co czwarta tęskni za swoim dzieckiem w
ciągu dnia, co szóstej trudno pogodzić aktywność zawodową z dobrym
wychowaniem dziecka.
Jednocześnie 97% kobiet deklaruje, że czynnie uczestniczy w
opiece nad dzieckiem, tak duże zaangażowanie w domowe obowiązki nie
przekłada się jednak na zaniedbywanie powinności służbowych - 80%
kobiet nie wzięło ani jednego zwolnienia na dziecko w ciągu
ostatnich trzech miesięcy.
Mimo to wielu pracodawców jest zdania, że młoda mama stanowi
obciążenie dla firmy - taką opinię głosi co piąty właściciel małego
przedsiębiorstwa. Pytani o przyczyny takiej postawy wskazują na
rzekomą niedyspozycyjnością i nielojalnością młodej mamy. Na lepsze
zarobki mogą u nich liczyć osoby bezdzietne.
Tymczasem wymagania młodym matek nie są duże - najbardziej
zależy im na zachowaniu równowagi między domem a pracą,
elastycznych godzinach pracy i wsparciu ze strony pracodawcy. Aż
27% kobiet marzy o pracy z domu, a 17% liczy na powstanie
przyzakładowych przedszkoli i żłobków.
Dziecko kontra kariera
Aktywnie zawodowo matki często są rozdarte pomiędzy potrzebą
zarabiania na utrzymanie dziecka a chęcią pozostania z nim w domu,
obserwowania jego rozwoju i czynnego uczestnictwa w wychowaniu. Aż
85% ankietowanych kobiet zadeklarowało, że byłoby gotowych zamienić
lepiej płatną pracę na taką, która nie wymaga zostawania w pracy po
godzinach. Połowie zależy na elastycznym czasie pracy, co trzecia
chciałaby ograniczenia liczby godzin nadliczbowych oraz możliwości
pracy na pół etatu.
Tylko 16% młodych mam rezygnuje z kariery zawodowej na rzecz
wychowania dziecka - ich wybór wynika z poczucia, że rola matki
całkowicie im wystarczy, a możliwości finansowe rodziny na to
pozwalają.
Pobierz cały Raport "Ciąża a praca zawodowa
kobiet"
Pobierz cały Raport "Mama na urlopie
macierzyńskim"
Pobierz
cały Raport "Młoda mama w pracy"
Pobierz cały Raport "Mama robi karierę"
Pobierz cały Raport "Mama w pracy"