Czym grożą torbiele jajnika
Magdalena Drab
Małe nie dają żadnych dolegliwości, większe potrafią być niebezpieczne. Przed groźnymi skutkami torbieli jajników uchronić cię mogą tylko regularne badania u ginekologa. Skąd się biorą torbiele i jak je leczyć?
Torbiele to mniejsze bądź większe pęcherzyki zbudowane ze
zgrubiałej tkanki albo wypełnione płynem lub krwią. Umiejscawiają
się wewnątrz jajników, w ich ściance, czasem też po zewnętrznej
stronie. Zwykle są niewielkie, ale czasem też rosną - mierzą od
kilku milimetrów do nawet kilkunastu centymetrów.
Jak powstają torbiele?
Mogą pojawić się w każdym wieku, najczęściej jednak torbiele
rozwijają się u kobiet w wieku rozrodczym, a przyczyną są
zaburzenia hormonalne i nieprawidłowości w przebiegu cyklu miesiączkowego.
Torbiele, czyli tzw. cysty czynnościowe, tworzą się, kiedy
dojrzewający pęcherzyk Graafa nie pęka, by uwolnić komórkę jajową w
czasie owulacji, ale wciąż się
powiększa - powstaje wtedy torbiel pęcherzykowa. Innym zaczątkiem
torbieli może być ciałko żółte, w które - w prawidłowo
przebiegającym cyklu - zamienia się pęknięty pęcherzyk Graafa i
które powinno zaniknąć, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia. Zdarza
się jednak, że ciałko żółte nie zanika - rozwija się torbiel. Cysty
czynnościowe mają tendencje do samoistnego znikania po kilku
miesiącach, niekiedy lekarz proponuje terapię hormonalną.
Leczenia hormonalnego wymaga również tzw. zespół
policystycznych jajników, czyli wielotorbielowatość -
niepękające pęcherzyki Graafa tworzą małe torbiele wokół jajników,
miesiączka zanika lub jest nieregularna, kobieta ma trudności z
zajściem w ciążę, może zmagać się też z nadwagą i nadmiernym
owłosieniem - efektami rozregulowanej gospodarki hormonalnej.
Torbiele wykrywa się także u kobiet chorujących na endometriozę. Charakterystyczne dla tej
dolegliwości przemieszczające się w organizmie kobiety endometrium
(śluzówka pokrywająca wnętrze macicy) może dotrzeć do jajnika i
przekształcić się w wypełnioną ciemnoczerwoną krwią cystę (tzw.
torbiel czekoladową). Te szczególnie niebezpieczne torbiele trzeba
jak najszybciej usunąć, ponieważ ich pęknięcie i rozlanie się
cieczy w jamie brzusznej grozi zapaleniem otrzewnej.
Zobacz, jak tworzą się torbiele jajników:
Jak wykrywa się torbiele?
Najprostszym, a często wręcz jedynym sposobem na wykrycie
torbieli jest badanie USG, podczas którego lekarz jest w
stanie dojrzeć i ocenić zmiany. USG przezpochwowe warto robić raz
na 2 lata, a kobiety, które skończyły 35 lat, oraz te stosujące
leki hormonalne, powinny wykonywać je częściej - raz na rok.
Samodzielnie trudno jest stwierdzić, czy na jajniku utworzyła
się torbiel. Małe cysty nie dają żadnych objawów, większe z kolei
mogą wywoływać dolegliwości, które niełatwo skojarzyć właśnie z
torbielą, takie jak:
- Bóle w podbrzuszu
- Częste oddawanie moczu
- Zaparcia
- Wzdęcia
- Ból w czasie stosunku
- Nieregularne miesiączki lub krwawienia międzymiesiączkowe
Jak leczyć torbiele?
Po zdiagnozowaniu torbieli lekarz zaleci ci terapię dostosowaną
do wielkości i rodzaju zmian. Ma do wyboru kurację hormonalną,
leczenie antybiotykami, operacyjne usunięcie torbieli lub jedynie
obserwację, jeśli torbiel jest nieduża. Niezbędne będą też
regularne wizyty u lekarza oraz badania USG, dzięki którym możliwe
jest kontrolowanie efektów leczenia. Pamiętaj, że jeśli raz wykryto
i wyleczono u ciebie torbiel, problem może nawracać.
Kiedy torbiel może być groźna?
Coroczne badania USG i kontrolowanie stanu swojego zdrowia
zapewnią ci bezpieczeństwo i umożliwią natychmiastowe podjęcie
leczenia w razie komplikacji. Torbiel może mieć bowiem fatalne
skutki, gdy:
- Pęknie, powodując krwotok wewnętrzny,
- Uszkodzi tkankę jajnika (wówczas jajnik trzeba usunąć),
- Zdarza się, że w formie torbieli rozwijają się nowotwory -
regularne badania pozwolą odpowiednio wcześnie wykryć chorobę.
Zobacz, jak rozwija się i jakie objawy daje
endometrioza.