Polecamy:
1 2 3 4 5
Ocena: 3,8/5 Głosów: 3
a
Wyślij znajomemu Wyślij znajomemu
Wiadomość została wysłana

E-mail znajomego:

Od:

Wiadomość:

(Oprócz twojej wiadomości zostanie wysłany link do polecanej treści serwisu)

ABC badania tarczycy

Dodano , ostatnia aktualizacja: 2012-01-12
, autor:
Jeśli lekarz uzna, że przyczyną dolegliwości mogą być zaburzenia pracy tarczycy, wypisze skierowanie na badania, zwłaszcza TSH.

Jeśli lekarz uzna, że przyczyną dolegliwości mogą być zaburzenia pracy tarczycy, wypisze skierowanie na badania, zwłaszcza TSH.

Tarczyca to nasz wewnętrzny akumulator. Dzięki niej mamy siłę i energię do życia. Oto badania, które umożliwiają „przegląd” tarczycy i wykrywanie jej chorób.

Badania czynności tarczycy

TSH tyreotropina. Aby określić jej stężenie, wystarczy pobranie krwi. Jest to jedyne badanie dotyczące tarczycy, które może zlecić lekarz podstawowej opieki. TSH jest wytwarzane w przysadce mózgowej, która szybko reaguje na wahania stężenia hormonów tarczycy. Badanie poziomu TSH umożliwia ocenę, czy tarczyca wytwarza właściwą ilość hormonów, jednak nie może być jedynym testem oceniającym czynność tego gruczołu. Jeśli hormonów tarczycy jest zbyt mało, TSH wzrasta, bo zadaniem tyreotropiny jest pobudzić tarczycę do produkcji hormonów. I na odwrót: gdy hormonów jest zbyt dużo, TSH maleje, aby dodatkowo nie zwiększać ich wytwarzania. Zatem nadmiar TSH, zwykle powyżej 4 mj/l świadczy o niedoczynności tarczycy, a jego niedobór sugeruje nadczynność tego gruczołu. Jeżeli TSH jest nieprawidłowe, trzeba oznaczyć hormony tarczycy. TSH może być obniżone na skutek głodzenia, w ciężkich chorobach ogólnoustrojowych, po niektórych lekach, a także w wieku podeszłym oraz w chorobach podwzgórza lub przysadki mózgowej.

Badanie stężenia hormonów tarczycy Skierowanie na badanie może dać endokrynolog. W rzeczywistości bada się tzw. wolną tyroksynę (fT4) i wolną trójjodotyroninę (fT3), bo nie wiążą się one z białkami osocza, dzięki czemu mogą być wykrywane. Wynik poniżej normy oznacza zwykle niedoczynność tarczycy, nadmiar - nadczynność, czyli nadprodukcję hormonów. 

Kalcytonina (CT) Produkowana jest przez komórki C, które leżą pomiędzy pęcherzykami tarczycy lub w ich ścianie. CT służy do wykrywania raka rdzeniastego tarczycy i monitorowania jego leczenia. Jednak wzrost CT może wystąpić także w przewlekłej niewydolności nerek lub alkoholizmie.

Tyreoglobulina Tg Białko, które jest głównym składnikiem koloidu pęcherzyków tarczycy. Służy do kontrolowania leczenia zróżnicowanego raka tarczycy. Po usunięciu tarczycy i leczeniu jodem, Tg właściwie jest niewykrywalna. Jej ponowny wzrost może świadczyć o wznowie. Badanie Tg nie ma znaczenia w stanach poza usunięciem tarczycy, ponieważ bywa podwyższona w różnych chorobach, np. na skutek powiększenia tarczycy (wola), jej urazu, zapalenia, po napromienianiu czy w chorobie Graves-Basedova.

Badanie przeciwciał przeciwtarczycowych, np. przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwko tyreoglobulinie (anty-Tg). Służą rozpoznawaniu autoimmunologicznych, czyli wywołanych przez własny układ odpornościowy, chorób tarczycy.

Test z TRH (tyreoliberyną) TRH produkowany przez podwzgórze uwalnia TSH z przysadki mózgowej, czego skutkiem jest wzrost stężenia hormonów tarczycy. Brak reakcji, czyli wzrostu TSH na podanie TRH, a także opóźniona lub przedłużona odpowiedź jest nieprawidłowa. Obecnie próba ta służy głównie różnicowaniu przyczyn niedoczynności tarczycy, np. czy jej przyczyną jest patologia tarczycy czy przysadki.

Badania budowy tarczycy

USG tarczycy Badanie zleca endokrynolog. Lekarz rodzinny nie ma takich uprawnień. Polega na przyłożeniu do szyi, w miejscu gdzie znajduje się tarczyca, głowicy aparatu i przesuwaniu nią po skórze pod różnymi kątami po skórze. Badanie nie jest bolesne, nie trzeba się do niego przygotowywać. Aparat wysyła falę ultradźwiękową (nie jest groźna dla zdrowia), a następnie po jej odbiciu od tkanek tarczycy analizuje ją. Dzięki temu na monitorze lekarz otrzymuje obraz gruczołu. Ocenia jego położenie, wielkość, kształt, a także w jaki sposób fala ultradźwiękowa odbija się od gruczołu, tzw, echogeniczność. Pewne zmiany mogą świadczyć, np. o zapaleniu tarczycy. Może stwierdzić, czy w tarczycy są nieprawidłowe zmiany, np. guzki, zwapnienia, torbiele, a dzięki badaniu dopplerowskiemu ocenić także charakter ukrwienia gruczołu. W USG nie jest możliwa ocena, czy ewentualne zmiany mają charakter łagodny czy złośliwy, choć pewne cechy mogą to sugerować. Dzięki badaniu możliwe jest dokładne określenie miejsca, w którym trzeba wykonać nakłucie igłą podczas biopsji cienkoigłowej gruczołu (BAC). Lekarz bada także okoliczne węzły chłonne.

Rtg klatki piersiowej Może pomóc w ocenie przemieszczenia i ucisku tchawicy przez wole tarczycy, a także określić, czy nie "chowa" się ono za mostkiem.

Scyntygrafia (Sc) Badanie umożliwia ocenę wyglądu i budowy tarczycy, a pośrednio także jej czynności. Pacjent dostaje doustnie lub dożylnie odpowiednią dawkę promieniotwórczego jodu lub technetu. Tarczyca wychwytuje znacznik. Specjalna gammakamera rejestruje promieniowanie z tarczycy, oceniając, jaką ilość jodu poszczególne fragmenty tarczycy pochłonęły. Jeśli w tarczycy są guzki, izotop wchłania się nierównomiernie. Wynik jest przedstawiony w postaci różnobarwnych plam na papierze lub kliszy. Guzki, które słabo wychwytują znacznik, nazywane są "zimnymi" i mogą świadczyć o obecności torbieli, gruczolaku, a także o nowotworze. Natomiast guzki "gorące" wychwytują go nadmiernie, co zwykle jest objawem nadczynności tarczycy. Scyntygrafia umożliwia wykrycie także wola zamostkowego. Wbrew powszechnej opinii badanie nie jest szkodliwe. Nie wykonuje się go jednak kobietom w ciąży, karmiącym piersią (ale jest to możliwe po odpowiedniej przerwie w karmieniu), a także w drugiej fazie cyklu, po owulacji, gdy istnieje ryzyko, że kobieta mogła zajść w ciążę i jeszcze o tym nie wie. 

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa Umożliwia pobranie komórek z chorego fragmentu tarczycy. Ocenia się je potem pod mikroskopem, poszukując nieprawidłowości. Badanie służy więc głównie wykluczeniu raka tarczycy, ale wykonuje się je także, aby ocenić wyniki leczenia wola guzkowego lub zbadać niepokojący w USG fragment tarczycy. Wskazaniem do biopsji jest też podejrzenie ropnego i podostrego zapalenia tarczycy. Lekarz, zwykle pod kontrolą USG, po zdezynfekowaniu skóry, wkłuwa w wybrany fragment tarczycy specjalną cienką igłę (nie grubszą niż 0,6 mm) i strzykawką pobiera tkankę. Zabieg nie boli, choć nie jest przyjemny. Nie trzeba się do niego specjalnie przygotowywać. Nie jest także potrzebny pobyt w szpitalu. Następnie pobrana próbka jest oglądana pod mikroskopem. Wynik jest w formie opisowej. Lekarz interpretuje go łącznie z wynikiem USG, stanem pacjenta oraz dotykowym badaniem tarczycy.                              

Obserwuj swój organizm

Koniecznie poradź się lekarza, jeśli chudniesz pomimo dobrego apetytu, drżą ci ręce, masz kołatania serca, wilgotną skórę i dokuczają ci biegunki.

Niepokój powinno wzbudzić nieustanne zmęczenie, trudności z koncentracją, tycie pomimo skromnych posiłków, osłabienie mięśni, zaparcia oraz sucha, łuszcząca skóra.

Badania warto wykonać, gdy zauważysz pogrubienie szyi, także miejscowe. Szyja sprawia wrażenie, jakby była trochę spuchnięta. Być może ktoś z bliskich lub znajomych powiedział ci, że wyglądasz jakbyś miała wole tarczycy. Gdy to usłyszysz, nie zwlekaj. Zgłoś się do lekarza podstawowej opieki. 

Zasięgnij porady lekarza, gdy masz uczucie przeszkody w gardle, czujesz, że coś uniemożliwia ci normalne, swobodne oddychanie lub połykanie.

Badanie tarczycy jest konieczne w przypadku migotania przedsionków serca lub po prostu niemiarowej pracy serca.

Choroba tarczycy może się objawiać wyczuwalnym guzkiem na szyi, poniżej krtani.                             

Do kogo po poradę

Najpierw zgłoś się do lekarza rodzinnego. Po zbadaniu lekarz zdecyduje, czy twoje podejrzenia są uzasadnione. Jeśli uzna, że przyczyną dolegliwości mogą być zaburzenia pracy tarczycy, wypisze skierowanie na badania, zwłaszcza TSH, ale także cholesterol, morfologię krwi, EKG i inne. Nie zleci badania poziomu hormonów tarczycy ani USG, ponieważ na nie może skierować tylko specjalista endokrynolog (specjalista zaburzeń hormonalnych), podobnie jak na biopsję i scyntygrafię. Badania możesz jednak wykonać odpłatnie w większości laboratoriów. Aby udać się do endokrynologa, niezbędne jest skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu. Najpierw trzeba jednak wykonać zlecone przez niego badania. Będą przydatne podczas ewentualnej wizyty u endokrynologa. Może się także okazać, że przyczyny dolegliwości są inne, np. niedokrwistość, zaburzenia pracy nerek, choroby układu krążenia lub nadciśnienie tętnicze.  

Komentarze

Imię lub nick
Dodaj komentarz
02-05-2013

ja mam TSH w normie tylko wole guzkowate poszlam do endokrynologa prywatnie ktory skasowal mnie 200 zl.i nic mi nie pomogl tylko dal skierowanie na operacjei takie jest podejscie lekarzy do pacjenta.

11-02-2013

ale super


MAMA
- NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE


Znajdź miejsca przyjazne rodzicom i dzieciom. Pomóż innym mamom i dodaj miejsca, które ty lubisz.