Przemoc psychiczna - jak się przed nią bronić
Adriana Klos, psycholog i psychoterapeuta
Przemoc psychiczna towarzyszy każdemu innemu rodzajowi przemocy, przybiera formę gróźb, szantażu, zastraszania, wymuszania i poniżania. Często trudno ją rozpoznać, ale jej skutki bywają tragiczne. Jak obronić się przed przemocą psychiczną?
Konsekwencje przemocy, także tej psychicznej, zabierają
człowiekowi jego najcenniejszy skarb - godność, poczucie własnej
wartości i mocy sprawczej. Ten rodzaj przemocy jest trudny do
rozpoznania. Czasem dopiero po dłuższym czasie orientujemy się, że
coś w naszym życiu jest nie tak, że czujemy się nic nie warci i
nieszczęśliwi.
Znajdź w sobie siłę
Jak się obronić przed przemocą? Jak nie dać się zamaskowanemu
często sprawcy wbić się w poczucie bezwartościowości, depresję? Co
robić, by nie zostać ofiarą z syndromem wyuczonej bezradności? Otóż
trzeba pamiętać o tym, że oprócz największego nawet cierpienia i
smutku mamy w sobie także pokłady radości, osobiste
zasoby, z których zawsze możemy korzystać, tylko czasem
nie potrafimy do nich dotrzeć. Dzięki naszym zasobom możemy się
rozwijać, radzić sobie w trudnych sytuacjach życiowych i kryzysach.
Te zasoby, nasze mocne strony, istnieją w każdym człowieku i
pomagają nam budować swoją siłę życiową.
Naszym zasobem na pewno jest wiedza, jaką
posiadamy. Wiedza o sobie samym, własnych potrzebach, marzeniach,
ograniczeniach. Także wiedza życiowa, doświadczenie, wiedza z
książek, nasze wykształcenie, umiejętności, świadomość sukcesów i
osiągnięć. Jest to najistotniejszy czynnik pomocny w różnych
kryzysach i trudnych sytuacjach w życiu, także w sytuacji przemocy.
Jeśli posiadamy taką wiedzę, to znamy swoje prawa,
prawa człowieka.
Poznaj swoje prawa
Przysługują one każdemu człowiekowi bez względu na kolor skóry,
płeć, wiek, wyznanie, język czy status społeczny. Każdy ma prawo do
posiadania i wyrażania własnej opinii, własnego stylu ubierania
się, życia i wychowania dzieci w zgodzie z własnymi wartościami,
dbania o siebie, spotykania się z osobami, które lubi, nie znania
się na czymś, popełniania błędów, proszenia o pomoc, do nie
zgadzania się, do własnych odczuć, zmiany zdania i do samotności od
czasu do czasu.
Bez znajomości własnych praw nie można też ich bronić oraz
wymagać szanowania ich i respektowania przez innych. Nikt nie może
nam odebrać naszych praw i godności, która leży w naturze
ludzkiej.
Kontroluj swoje życie
Do obrony przed przemocą niezbędna jest także autonomia
osobista, czyli niezależność, samodzielność, możliwość
decydowania o sobie, ustanawiania norm dla siebie, odpowiedzialność
za swoje życie, działania i zachowania. Łatwiej jest zrzucać
odpowiedzialność na innych, na okoliczności zewnętrzne, niż
przyjąć, że mamy wpływ na to, co się nam przytrafia. Możemy nad tym
pracować, dokonywać wyborów, rezygnować z czegoś, zmieniać nasze
życie na lepsze.
Mów głośno o swoich problemach
Kolejnym ważnym źródłem zasobów jest nasza rodzina i
przyjaciele. Mogą oni dać nam ogromne wsparcie i pomoc w
trudnych sytuacjach, dlatego ważne jest, aby z nimi rozmawiać, aby
przerwać milczenie o własnej trudnej sytuacji, bo to właśnie
ułatwia sprawcy kontynuowanie przemocy i robienie nam "prania
mózgu". Wsparcie bliskich i życzliwych osób daje nam poczucie
bezpieczeństwa i siły, niezbędne do przerwania przemocy. Powiedz
innym o doznawanej przemocy! Przełam tabu milczenia!
Działaj!
Warto też skupić się na konkretnych
działaniach, na tym, co już robiliśmy wcześniej i co
działało na naszą korzyść. Jeśli działało, to warto dalej to robić
i koncentrować się nie na ograniczeniach i porażkach, lecz na tym,
co jest możliwe do osiągnięcia. Z pomocą przyjaciół, z ich
wsparciem i zrozumieniem, dużo można osiągnąć. W razie potrzeby,
zawsze można też skorzystać z pomocy służb oraz
organizacji pozarządowych, które są po to, aby chronić ludzi i
pilnować przestrzegania ich praw.
Zgodnie z art. 207 Kodeksu Karnego, paragraf 1: przemocą jest
znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą i mocą
prawa jest ścigane z urzędu. Zawsze możemy skorzystać z pomocy
powołanych do tego instytucji, jak np. prokuratury, sądu, ośrodków
pomocy społecznej, czy policji i jej obowiązkowej procedury
"Niebieskiej Karty".
Możemy tez skorzystać z pomocy psychologicznej,
umówić się na konsultacje indywidualne lub na uczestnictwo w grupie
wsparcia.