Coraz trudniej nam się wiązać
Paulina Kmieć
W gabinetach psychoterapeutów przybywa osób z narcystycznym zaburzeniem osobowości oraz z zaburzeniem typu borderline.
Zarówno w jednym jak i w drugim wypadku do szukania ratunku
skłania ludzi porażające uczucie pustki i samotności, niemożliwa do
zrealizowania potrzeba stworzenia bliskiego, stabilnego związku z
drugim człowiekiem.
Zaburzenie osobowości to skłonność danej osoby do konkretnego,
sztywnego wzorca zachowań. Niezależnie od sytuacji zachowuje się
ona w określony, "najłatwiejszy" dla siebie sposób. W miarę upływu
lat traci kontakt z rzeczywistością, zewnętrzny świat obserwując
cały czas przez to same szkiełko. To utrudnia kontakty ze światem,
uniemożliwia spokojne życie, pełnienie różnego rodzaju ról
społecznych, szczęście.
Przyczyn zaburzeń osobowości upatruje się w nieprawidłowościach
biologicznych lub psychologicznych. Te ostatnie kojarzone są
zazwyczaj z niewłaściwym zaspokajaniem potrzeb człowieka w
dzieciństwie.
W naszych czasach zaburzeniami osobowości występującymi częściej
niż kiedykolwiek przedtem są narcyzm oraz borderline czyli
"osobowość z pogranicza". W obu wypadkach człowiek próbuje za
wszelką cenę manipulować obrazem samego siebie.
Samotny narcyz
W narcystycznym zaburzeniu osobowości podstawą jest poczucie
własnej wielkości i wspaniałości. Narcyz ma zazwyczaj nierealny,
pozornie pozytywny obraz samego siebie. Jego problem polega jednak
na potrzebie nieustannej kontroli tego obrazu, podtrzymywania
fasady, która nikomu, nawet jemu samemu nie pozwala zajrzeć do
środka.
Dlatego podstawowym problemem osób z narcystycznym zaburzeniem
osobowości jest nawiązywanie bliskich relacji z innymi ludźmi.
Narcyz nie potrafi odsłonić się nawet przed samym sobą, bliskość
emocjonalna jest dla niego czymś niezwykle trudnym. Często ma
poczucie, że jest odcięty od prawdziwego świata, żyje za
szybą.
Nieustanna samotność powoduje poczucie nudy i pustki, którą narcyz
stara się rekompensować sobie na różne sposoby, często
destrukcyjne.
Człowiek z pogranicza
Typ osobowości z pogranicza jest jednym z bardziej
enigmatycznych zaburzeń, umykającym w wielu aspektach jednoznacznym
opisom. To, co charakteryzuje borderline, to uczucie przerażającej,
głębokiej pustki wewnętrznej, którą człowiek próbuje zapełnić,
szukając na gwałt bliskich kontaktów z ludźmi. Dla osoby typu
borderline charakterystyczne są wahania nastrojów, impulsywność
oraz to, że zawsze żyje w związku lub bardzo gwałtownie do niego
dąży. Związki tych osób są bardzo intensywne, bardzo bliskie, bo
nadają życiu sens, stanowią gwarancję bezpieczeństwa. Niestety,
równie wielki i wszechpotężny jak potrzeba relacji jest u osób
borderline lęk przed stratą i odrzuceniem. Dlatego potrafią one
zerwać wieloletni związek z dnia na dzień, wyszukując setki
argumentów przemawiających przeciwko relacji. Kiedy lęk ustąpi,
człowiek z pogranicza wraca do partnera. I tak w
nieskończoność.
Aby rozpoznać przyczyny i skutki swoich reakcji, zmienić
zachowania, osoba z zaburzoną osobowością może zapisać się na
psychoterapię. Samej trudno będzie jej się uporać z problemem.