Wygrać z celiakią

Czasem celiakia może przebiegać bezobjawowo.

Co to jest gluten?

Gluten to białko zawarte w zbożach: pszenicy, życie, jęczmieniu i owsie. Białka w ziarnie zbóż składają się z dwóch frakcji: gliadyny i gluteliny, które w połączeniu z wodą tworzą gluten. Gluten występuje w wielu produktach, m.in. kaszach, pieczywie, makaronach, ciastach. Otrzymuje się go podczas wymywania skrobi i rozpuszczalnych składników z mąki pszennej pod bieżącą wodą. Poprawia on strukturę i właściwości wypiekowe chleba lub ciast, odznacza się dużą sprężystością i elastycznością. Ilość glutenu zawartego w ziarnach zbóż zależy od odmiany pszenicy, poziomu nawożenia azotowego, stopnia dojrzałości zboża oraz terminu zbioru. Celiakię wywołuję gliadyna - jedna z frakcji glutenu.

Objawy celiakii

Najczęstsze objawy celiakii to biegunka, wzdęcia brzucha, nagłe chudnięcie, zaburzenia wzrostu, dolegliwości skórne, zmęczenie lub osłabienie. Czasem jednak celiakia może przebiegać bezobjawowo lub objawy mogą być minimalne, ciężko je wtedy wykryć i zdiagnozować. Dolegliwości są zwykle spowodowane złą tolerancją glutenu, zanikem kosmków jelitowych lub też zaburzeniami wchłaniania żelaza, kwasu foliowego, witamin B12, B6 czy także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak A, D, K oraz wapnia.

Leczenie celiakii polega na stosowaniu diety bezglutenowej i musi być przeprowadzane pod opieką specjalisty dietetyka lub lekarza. Zazwyczaj przynosi dobre efekty, objawy kliniczne zanikają i choroba się cofa. Można wówczas zaprzestać stosowania diety.

Produkty bezglutenowe

Do produktów nie zawierających glutenu należą te otrzymywane m.in. z ryżu, kukurydzy, prosa, gryki, amarantusa, sorgo, manioku oraz quinna, czyli komosy ryżowej dostępnej w sklepach ze zdrową żywnością.

Na co należy zwrócić uwagę, wybierając produkty bezglutenowe?

Trzeba uważać na produkty, które są uważane za bezglutenowe, i dokładnie czytać etykiety, gdyż czasem okazuje się, że pszenicę dodaję się w celach technologicznych. Należy zwracać uwagę, czy na etykiecie jest wymieniona skrobia. Warto też pamiętać o kilku symbolach "E", pod którymi także może kryć się gluten, np.: E 1404, 1410, 1412, 1413,1414 - to dodatki do żywności na bazie skrobi pszennej zawierające gluten. Znajdziemy je w produktach takich jak: chipsy, wędliny podrobowe, kiełbasy rozdrobnione, parówki, pasztety sojowe, napoje owocowo-warzywne, lody.

Kiedy wprowadzać gluten do diety dziecka?

Według najnowszych zaleceń gluten należy wprowadzać do diety dziecka już w wieku 4-6 miesięcy, najlepiej podczas karmienia piersią. Przypuszcza się, że takie postępowanie może zmniejszyć ryzyko zachorowania na celiakię.

Najlepiej podawać dziecku pół łyżeczki (2-3 g) kleiku glutenowego (np. pszennego) dziennie, najlepiej gotowego do spożycia, bez gotowania. U niemowląt karmionych piersią kleik lub kaszkę glutenową można podawać łyżeczką bezpośrednio po wcześniejszym wymieszaniu z niewielką ilością odciągniętego mleka. Po wprowadzaniu do diety dziecka glutenu warto kontynuować karmienie piersią co najmniej przez 2-3 miesiące. U niemowląt karmionych sztucznie najlepiej dodawać raz dziennie 2-3 g kleiku glutenowego do 100 ml mleka modyfkowanego.