Kim jest doula
Marta Puchowska
W ostatnich latach coraz rzadziej kobiety chcą rodzić same, raczej wybierają kogoś bliskiego, najczęściej męża, aby towarzyszył im w tym ważnym wydarzeniu. Co zrobić, jeśli ojciec dziecka nie chce lub nie może wziąć udziału w porodzie? Można poprosić o pomoc doulę. Kim są doule i na czym polega ich rola?
Czym się zajmuje doula?
Słowo "doula" (z greckiego) oznacza kogoś, kto służy, kto jest
zawsze blisko, by wspierać, pomagać, otoczyć troską. W obecnych
czasach doula zajmuje się kobietą oczekującą na przyjście na świat
swojego dziecka, wspiera ją podczas porodu i połogu, a także służy
radą w procesie wychowania dzieci.
Czy zakres działań douli różni się od działań
położnej?
Niektóre kobiety zadają sobie takie pytanie. Zakres obowiązków
douli i położnej może wydawać się podobny, jednak w
większości przypadków ich zadania są różne. Doule mówią o sobie, że
zajmują się kobietą od pasa w górę, a położne - od pasa w dół.
Położne mają wykształcenie medyczne - przy udziale lekarza
podejmują decyzje medyczne i ponoszą pełną odpowiedzialność za
zdrowie rodzącej. Doula natomiast może mieć przygotowanie medyczne,
ale nie jest to warunek konieczny. Jeśli ma za sobą swoje porody,
może wtedy osiągnąć większe porozumienie z rodzącą. Kobieta
pełniąca rolę douli nie może zastąpić położnej podczas porodu,
natomiast położna może być jednocześnie doulą. Zdarza się, że
położna zaangażowana jest w dwa porody równocześnie, natomiast
doula całą swoją uwagę poświęca tylko tej kobiecie, której
"służy".
Główne zadania douli:
- Wspiera emocjonalne, psychiczne
ciężarną/rodzącą/młodą mamę.
- Pełni rolę pośrednika, mediatora między
rodzącą a personelem szpitala, bloku porodowego - doula może
przekazywać kobiecie informacje i komunikaty udzielane przez
położną lub lekarza i odwrotnie - w razie jakichś potrzeb rodzącej
doula pośredniczy w ich zaspokojeniu.
- Jest przy rodzącej stale - masuje jej obolałe
ciało, ociera pot z czoła, podaje ręcznik i picie, pomaga się
przebrać, przyjąć odpowiednią dla rodzącej pozycję do parcia czy
wypełnić formalności podczas przyjmowania do szpitala.
- Wspiera osobę
towarzyszącą podczas porodu. Zdarza się, że ojciec
dziecka obawia się porodu, a mimo to oboje rodzice chcą być w tych
ważnych chwilach razem. Doula dodaje wtedy otuchy osobie
towarzyszącej, udziela wskazówek co do opieki nad rodzącą.
- Po porodzie dba o mamę i dziecko - pomaga prawidłowo przystawić
maluszka do piersi, uczy przewijania, higieny pępka i całego ciała
noworodka, rozwiewa wątpliwości i towarzyszy w początkach
macierzyństwa.
Zalety obecności douli podczas porodu i w pierwszych
dniach macierzyństwa:
- Rodząca mniej się boi, lepiej znosi skurcze porodowe, a co za
tym idzie czuje się pewniej, ma większe poczucie własnej
wartości.
- Kobieta rzadziej sięga po znieczulenie, a poród częściej odbywa się
siłami natury niż poprzez kleszcze, próżnociąg czy cesarskie
cięcie.
- Dzięki obecności douli rodząca zwykle lepiej współpracuje z
personelem, ma także większą świadomość sytuacji, w jakiej się
znajduje.
- Po urodzeniu malucha młoda mama, która rodziła w towarzystwie
douli, ma większe poczucie własnej kompetencji, jest pewniejsza
jako matka, lepiej radzi sobie z karmieniem piersią.
Kto może zostać doulą?
Jeśli fascynuje cię proces rodzenia, sama szczęśliwie urodziłaś
dziecko, jesteś wyczulona na potrzeby innych i masz w sobie sporo
pokory, być może rola douli jest dla ciebie. Nie musisz kończyć
położnictwa na Akademii Medycznej, ważne, byś potrafiła wczuć się w
potrzeby innej kobiety, być o krok za nią podczas porodu - dopiero
wtedy twoja pomoc będzie skuteczna. Do tego powinnaś ukończyć kurs
dla douli, na którym zapoznasz się z naturalnymi sposobami
łagodzeni bólu, z informacjami o psychice kobiety rodzącej dziecko
czy z wiadomościami niezbędnymi do rodzenia z inną kobietą - jak
oddychać, jak aktywnie rodzić, jakich stanów emocjonalnych możesz
się spodziewać podczas porodu. Niezbędne są także pewne
cechy charakteru i osobowości douli - empatia, umiejętność
panowania nad własnymi emocjami, zmysł obserwacji i wyciągania
wniosków. Nie możesz także widzieć w porodzie sytuacji z
gruntu trudnej, przerażającej, zagrażającej rodzącej, jej
partnerowi i tobie.
Czy w Polsce są doule?
W kilku dużych miastach kraju (np. Warszawa, Wrocław, Lublin,
Poznań) można znaleźć kobiety towarzyszące jako doule podczas
porodów rodzinnych. Pomagają one kobietom w ciąży, wspierają w
czasie rodzenia dziecka. Mimo że personel szpitalny nie jest
entuzjastycznie nastawiony do ich obecności na sali porodowej, z
pewnością uda się wkrótce rozpowszechnić działalność "służących" w
porodzie.
Czy można wybrać sobie położną i jaka powinna być dobra
położna? Zobacz, co radzi ekspert: